Ułatwienia dostępu

UJ CM współtworzy terapie i leki przyszłości. Partnerstwo nauki i biznesu

Uniwersytet Jagielloński – Collegium Medicum jest partnerem jednego z największych projektów badawczo-rozwojowych w polskiej biotechnologii. Wspólnie z firmą Selvita SA naukowcy będą rozwijać innowacyjne technologie odkrywania leków i terapie przyszłości, które mogą znaleźć zastosowanie m.in. w leczeniu nowotworów, chorób zapalnych i autoimmunologicznych. Realizacja projektu jest możliwa dzięki dofinansowaniu z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.

26 maja uroczyście podpisano umowę, zgodnie z którą Selvita SA otrzyma ponad 91 mln zł dofinansowania z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki, na – realizację – w konsorcjum z UJ CM – projektu „Zwiększenie potencjału i konkurencyjności polskiej gospodarki w zakresie innowacyjnych terapii i leków przyszłości, poprzez rozwój Centrum Badawczo-Rozwojowego oraz opracowanie metod i narzędzi badawczych, jako odpowiedź na potrzeby społeczne w obszarze zdrowia publicznego”. Jego całkowita wartość to 238 mln zł.

– To znakomity przykład skutecznej współpracy nauki i biznesu. Selvita, jedna z wiodących polskich firm biotechnologicznych, zatrudniająca setki naukowców, łączy siły z najstarszą uczelnią w Polsce, aby wspólnie rozwijać technologie służące całemu społeczeństwu. Tego typu partnerstwa pokazują, że łączenie potencjału akademickiego z doświadczeniem przemysłu pozwala odpowiadać na wyzwania współczesnego świata – powiedział prof. Marek Gzik, wiceminister nauki i szkolnictwa wyższego.  

– Fundusze Europejskie wspierają tworzenie w Polsce przełomowych technologii. W tym konkretnym przypadku w efekcie projektu powstaną aż dwie innowacje i Centrum Badawczo-Rozwojowe, w którym przez długie lata Selvita będzie mogła odkrywać i rozwijać nowe leki. Te 91 milionów złotych to inwestycja w polską biotechnologię – wskazuje prof. Jerzy Małachowski, dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.

Ostatecznymi beneficjentami innowacyjnych procesów i usprawnienia procesu odkrywania leków będą pacjenci. Opracowane technologie umożliwią wprowadzanie na rynek nowych, bezpieczniejszych i bardziej efektywnych terapii wynalezionych w polskich laboratoriach.

Nowe centrum, nowe możliwości

Celem projektu jest opracowanie innowacyjnych metod i narzędzi badawczych, w tym z zastosowaniem AI, a także wprowadzenie do procesu odkrywania leków nowego pierwiastka, co znacząco zoptymalizuje prowadzone procesy badań nad lekami. Planowany jest również rozwój Centrum Badawczo-Rozwojowego, aby mogło prowadzić prace B+R w nowych obszarach – nowych modalnościach (czyli innych formach leku niż tradycyjne małe cząsteczki chemiczne) w odkrywaniu leków.

W ramach projektu Selvita zbuduje i wyposaży w aparaturę badawczą specjalistyczny budynek o powierzchni ok. 10 tys. m2, przeznaczony na potrzeby Centrum Badawczo-Rozwojowego. Będą w nim rozwijane innowacyjne terapie i leki przyszłości. Powiększenie istniejącego centrum o wysokospecjalistyczne powierzchnie laboratoryjne umożliwi opracowanie nowych lub znacząco ulepszonych rozwiązań w zakresie odkrywania leków oraz rozwoju spersonalizowanych terapii, w tym skoncentrowanych na nowych obszarach – nowych modalnościach w badaniach nad lekami i spersonalizowanymi terapiami leczniczymi.

Innowacje lekowe

Moduł badawczo-rozwojowy projektu przewiduje opracowanie dwóch innowacji. Pierwsza z nich, realizowana we współpracy z UJ CM, ma na celu opracowanie metod syntezy, oczyszczania, badania aktywności oraz analizy farmakokinetycznej i toksykologicznej związków organicznych zawierających pierwiastek dotychczas niestosowany w cząsteczkach biologicznie aktywnych.

– Związki zawierające ten pierwiastek wykazują bardzo duży potencjał terapeutyczny w leczeniu wielu chorób, w tym nowotworowych, zapalnych, również neurozapalnych, oraz autoimmunologicznych, co stanowi duży potencjał dla opracowania nowych potrzebnych terapii leczniczych, w odniesieniu do których brakuje wciąż efektywnych rozwiązań dla ratowania życia czy poprawy jakości życia chorych – powiedział prof. Rafał OIszanecki, pełnomocnik prorektora CM ds. nauki i infrastruktury.

Drugą innowacją w projekcie będzie opracowanie platformy technologicznej GENAI-inDD, opartej na sztucznej inteligencji, do wspomagania projektowania leków de novo oraz optymalizacji ich właściwości ADMET (wchłanianie, rozmieszczenie, metabolizm, wydalanie, toksyczność). Platforma umożliwi identyfikację i optymalizację związku wiodącego w procesie odkrywania leków. Przełoży się to na tworzenie bezpieczniejszych terapii o lepszych właściwościach terapeutycznych, przy jednoczesnym ograniczeniu toksyczności oraz skróceniu czasu i kosztów całego procesu.

Efektem wdrożenia innowacyjnych rozwiązań będzie zintegrowana usługa B+R, obejmująca cały proces odkrywania leków – od identyfikacji celu molekularnego, przez projektowanie i syntezę, po ocenę aktywności biologicznej związków, w tym zawierających pierwiastki dotychczas niestosowane w farmacji. Umożliwi to opracowywanie terapii typu first‑in‑class, czyli mających mechanizm działania odmienny od dotychczas stosowanych, zwiększy konkurencyjność oraz otworzy nowe kierunki terapeutyczne. Jednocześnie, dzięki wykorzystaniu zaawansowanych modeli AI, optymalizacji syntezy i integracji metod obliczeniowych z badaniami biologicznymi, skróci czas prac, poprawi selektywność i właściwości związków oraz istotnie obniży koszty, przy jednoczesnym zapewnieniu efektywnej współpracy z partnerami na rynku polskim i europejskim.


Projekt otrzymał dofinansowanie z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju w ramach konkursu „Ścieżka SMART – Projekty realizowane w konsorcjach” realizowany w ramach Priorytetu I. Wsparcie dla przedsiębiorców programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki.

Zobacz również

UJ CM i Selvita SA wspólnie będa realizować jeden z największych projektów badawczo-rozwojowych w polskiej biotechnologii
fot. Selvita